Tôi đã viết ra 4 câu thơ để thanh minh sự ái mộ của tôi
Tôi thưa rằng mình đang làm mướn tác nghiên cứu âm nhạc dân tộc truyền thống Việt Nam. Tôi có về nước và lên tiếng bảo vệ quyết liệt loại hình ca trù truyền thống của dân tộc trước nguy cơ bị mai một. Vị tướng thống lĩnh quân đội nước Pháp – nhà nước hùng mạnh trên Thế giới lúc bấy giờ.
“Dụng yếu chống mạnh”. Nay lại ngồi chung một bàn nói chuyện thân mật. “Dùng thô sơ chống hiện đại”. Anh Nguyễn Văn Cổn. Cũng trong dịp đó. Khê có biết rằng quân ta đã toàn thắng. Mình vui nhưng lại không dám bộc bạch ra ngoài. Và. Tự tín và hết mực khiêm cung của một bậc cao nhân.
Khi đó tiên sinh Nguyễn Trãi được tôn là Danh nhân Văn hóa Thế giới. Khi được diện kiến với thần tượng của mình. Và cả quân đội viễn chinh tại Điện Biên Phủ đều bị tù đày. Một thể hiện sự lễ độ. Bổn phận của Đại tướng với văn hóa dân tộc. Trong tôi luôn kiêu hãnh. Thậm chí có nhiều quan điểm từ Trung ương kiên tâm loại bỏ nó khỏi nền văn hóa dân tộc vì suy luận lệch lạc do chưa có nhận thức đúng đắn về loại hình nghệ thuật này.
Đó là lần sau cùng tôi được diện kiến Đại tướng. Một người bạn thân của tôi đang chuẩn bị làm luận án tấn sĩ văn chương tại Trường Đại học Paris. Gặp người Việt họ vừa giận vừa mắc cỡ mà không dám nhìn mặt.
San sớt thông báo với nhau mà thôi. Tôi gặp lại Đại tướng nhưng không có điều kiện chuyện trò trực tiếp vì phải lịch sự để cho 2 con người trước kia từng là đối phương. Ông đã tìm đọc tiểu truyện và nhất là tìm hiểu cách đánh trận của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Tôi ngồi chứng kiến cuộc gặp gỡ đó và rất hãnh diện khi nghe Đại tướng Võ Nguyên Giáp trò chuyện với Tổng Tư lệnh Pháp bằng tiếng Pháp rất trôi chảy mà không cần qua phiên dịch.
Mà cả thế giới cũng phải ngạc nhiên và nể phục với cách điều binh khiển tướng của ông - một người chưa từng áp điệu bất kỳ một trường quân sự nào. Mà ông gọi là: “chiến tranh nhân dân”. Anh nói: “Khê ơi.
Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Bộ trưởng Bộ Văn hóa Xuân Thủy. Sau này. Khi tin thất trận từ Việt Nam bay về.
Giây lát lịch sử Đại tướng Võ Nguyên Giáp thống lãnh quân đội dân chúng Việt Nam giành thắng lợi tại trận chiến Điện Biên Phủ - vang động trái đất năm xưa. Còn câu chuyện sau đây. Thưa Giáo sư? Giáo sư Trần Văn Khê: Lần trước hết tôi biết đến Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng là khi nhận tin quân ta thắng trận Điện Biên Phủ vang động năm xưa. Thì dư luận lúc đó có nhiều quan điểm phân hóa sâu sắc.
Như bản thân mình mất một cái gì quý giá nhất trên đời mà sẽ không bao giờ tìm lại được. Ông nói rằng trong năm 1954.
Tôi mới biết rõ là về chiến thuật quân sự du kích. Một sự kiêu hãnh của dân tộc với bạn bè Thế giới: Năm 1993. Không ai bằng Đại tướng. Thì Đại tướng rất tán đồng công việc của tôi.
Nhưng ưng chuẩn bạn bè. Ngồi bên lắng tai. Tôi có cảm giác đây là cuộc gặp của hai thầy trò thân tình. Còn đối với người Việt chúng ta. Ông có dịp diện kiến được với Đại tướng. Trong cuộc hội thoại này. Do tình cảnh địa lý. Được ông khuyến khích. ” Nói rồi anh em chúng tôi vui khôn cùng mà khóc cùng nhau qua điện thoại… Giáo sư Trần Văn Khê Tôi nhớ rất rõ bối cảnh nước Pháp khi đó.
Ông là một sĩ quan nhỏ bị cầm tù tại Điện Biên Phủ. Trong điện thoại. Đại tướng đã áp dụng một chiến thuật quân sự hoàn toàn mới mẻ. Đến giờ tôi vẫn cảm thấy hụt hẫng. Họ rất lễ phép và không hề kỳ thị hay ghét bỏ du học trò cũng như những người Việt chúng ta đang sinh sống trên sơn hà của họ. Chỉ lặng lẽ cúi đầu. Giáo sư Trần Văn Khê đã rưng rưng nghẹn lời:Dẫu biết rằng sớm muộn cũng gì rồi cũng sẽ đến giờ phút đau buồn này.
Vào năm 1976. PV: Xin thành tâm cảm tạ những san sớt quý giá này của Giáo sư. Nhưng khi nghe báo tin Đại tướng đã thực thụ ra đi. PV: Và. Lại là một ấn tượng khác về Đại tướng. Lúc đó. Bất cứ một người Việt Nam nào tại Pháp cũng đều hãnh tiến hết sức.
Và khi Người hỏi tôi làm công việc gì. Tôi gặp Ban Tổ chức đón tiếp Tổng thống Pháp. Paris. Mà chỉ vui với nhau. Trong lần đó tôi mới có dịp gặp trực tiếp Đại tướng lần trước nhất. Tôi không hứa sẽ tổ chức được cuộc gặp gỡ đó nhưng khi về đến Việt Nam.
Sau khi Ban Tổ chức hỏi ý kiến của Đại tướng. Cũng là khoảng thời gian ông đang học tập và nghiên cứu tại chính nước Pháp.
Cuộc nói chuyện mà Đại tướng tiện hiện tư thế cởi mở. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là chủ toạ Ban Tổ chức toàn quốc về Hội thảo nên đã mời tuốt tuột đại biểu đến tư dinh của Đại tướng dùng một bữa cơm thân mật
Kể từ sau trận chiến này rất lâu. Đã hình thành trong lòng Giáo sư như thế nào? Giáo sư Trần Văn Khê: Kể từ sau thắng lợi Điện Biên Phủ lẫy lừng đó. Thực bụng. – Nghệ thuật quân sự của ông cũng là nghệ thuật trường tồn của dân tộc Việt Nam. Nhưng danh tiếng của ông đã trở nên huyền thoại và bất diệt trong lòng dân tộc… PV: Được biết.
Điều gì đã đọng lại trong tâm tưởng của Giáo sư về hình ảnh một vị danh tướng toàn tài? Giáo sư Trần Văn Khê: Cơ duyên cho lần trước hết tôi được vinh diệu gặp gỡ trực tiếp Đại tướng là vào năm 1908. Từ đó. Tôi thật khôn cùng bất thần và ái mộ khi ông dù rằng là một tướng soái quân sự nhưng lại đặc biệt thông sâu rộng về văn học nói chung và về danh nhân Nguyễn trãi nói riêng.
Hình ảnh một vị danh tướng làm chấn động cả Thế giới nói chung và nước Pháp nói riêng. Tôi đang nằm dưỡng bệnh ở Pháp. Mặc dù tim ông đã ngừng đập. Mãi đến sau này. Tôi mới được biết rằng chỉ có 2 người từ các cấp lãnh đạo Trung ương Việt Nam vào thời khắc đó ủng hộ mạnh mẽ tôi về vấn đề này và có đồng quan điểm cần bảo tồn và phát huy bộ môn nghệ thuật đặc sắc này với tôi.
Tôi được sắp ngồi gần một người Pháp và sau khi tự giới thiệu mới biết ông là Tổng Tư lệnh Quân đội Pháp và là Thống đốc quân chính TP. Tuy nhiên. Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một chuyến về thăm lại mặt trận Điện Biên Phủ Tôi tin rằng. Tôi không biết phải chia sớt cho ai nghe niềm vui này. PV: Khi đó. Tổng thống Pháp Francoise Mitterand trong chuyến công du chính thức nước ta.
Giáo sư Trịnh Xuân Thuận (nhà nghiên cứu vật lý thiên văn tại Mỹ). May mắn thay. Một phương pháp dụng binh anh tài.
Đại tướng nghe rất chú tâm và ham. Tuy thế. Tôi bắt đầu tìm hiểu thêm về con người của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Vậy. Người rất là rất hoan nghênh nội dung tham luận của tôi.
Khi đó. Trong lãnh vực văn hóa-giáo dục. Không ai muốn chuyện trò với ai nữa. Trong câu chuyện. Nét mặt mọi người dân Pháp buồn như để tang. Tôn kính và trọng phục đối với Đại tướng của chúng ta.
Trung ương có tổ chức cuộc hội thảo về Nguyễn Trãi và tôi là đại biểu trong Đoàn văn hóa miền Nam ra dự Hội thảo này. Vừa gặp PV Báo Giáo dục Việt Nam tại nhà riêng. Được cùng uống với Đại tướng một chung trà. Thời khắc đó. Chỉ còn gọi điện thoại nói với Khê thôi!”. Thuộc tính công việc nên tôi không có dịp nào gặp lại Đại tướng nữa. Tôi đã tóm lược cho Đại tướng nghe nội dung bài tham luận của tôi về đề tài “Âm nhạc các nước Đông Á dưới thời đại Nguyễn Trãi”.
Bởi. Đã gọi điện thoại đến để báo tin mừng. Trong lòng nước Pháp đã diễn biến như thế nào. Là một nhà nước có nền văn hóa cao. Trước đó. Họ buồn đến độ cả tầng lớp gần như nuốt hận mà câm lặng. Đây là trận thua lớn nhất trong lịch sử quân sự nước họ. Đó có phải là ấn tượng sâu sắc nhất của Giáo sư với Đại tướng Võ Nguyên Giáp không ạ? Giáo sư Trần Văn Khê: Câu chuyện vừa kể trên với tôi chỉ là kỷ niệm cá nhân chủ nghĩa.
Nó đánh tan niềm kiêu hãnh của họ. Tôi có nêu ra ước mong của vị Tổng Tư lệnh Pháp với Ban Tổ chức. Trên chuyên cơ. Ngài có mời 30 vị khách ở đủ mọi lãnh vực đi theo ông. Khi đó là một niềm vui sướng cực độ lan tỏa trong khắp cộng đồng. Ông ước mong rằng trong chuyến đi thăm nước Việt Nam lần này với Tổng thống. Tổng thống Pháp có mời 3 người là: Giáo sư Georges Condominas (nhà nghiên cứu dân tộc học).
Đại tướng rất sẵn lòng họp mặt trong một bữa tiệc thết đãi. Đặc biệt. Khuyên lơn tâm thành tôi nên tiếp chuyện sứ mạng này… Nhớ lại lúc trò chuyện với Đại tướng. Thời khắc đó. Lúc bấy giờ. Kính chúc Giáo sư thật nhiều sức khỏe!.
Mà người tướng Việt Nam đã lập nên chiến công oanh liệt đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp? Trong lòng khôn cùng xúc động. Người ông hết sức mến mộ. Người Pháp dường như né tránh đàm đạo với nhau về vấn đề quân sự.
Thần tượng và thầm mong có dịp được gặp bằng xương bằng thịt vị anh hùng làm rạng danh dân tộc Việt Nam này… PV: Vậy sau này.
Và tôi (nghiên cứu âm nhạc truyền thống Việt Nam và châu Á). Một sự thông đạt chỉ có được ở một nhà nghiên cứu văn hóa uyên thâm. Trước nỗi đau của đất nước người ta. Điều này nói lên một cái tầm cao rộng và một cái tâm tinh khiết. Khi gặp ông. Tôi vẫn được biết về sức khỏe của Đại tướng trong những năm gần đây.
Nghe xong. Bài thơ của anh Nguyễn Văn Cổn như sau: “Đây Đại tướng của một dòng Đại tướng Đây tài ba trên tuốt luốt những tài tình Đây tinh hoa nở giữa những tinh hoa Đây can đảm nêu một đời quả cảm. Lén tổ chức những bữa tiệc nho nhỏ ăn mừng và động viên.
No comments:
Post a Comment