Đây là một cách làm tương đối mới lạ và độc đáo
Vn) Nhằm lưu giữ những mẫu vật tiêu biểu, quý hiếm và có giá trị kinh tế cao, từ năm 2006 bảo tồn Đồng Nai đã phối hợp với chi cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản Đồng Nai sưu tầm và nghiên cứu để bảo tồn giống, nguồn gen, thực hiện bộ mẫu động vật thủy sản bổ sung cho nội dung về lịch sử tự nhiên ở bảo tàng. Sau đó, đặt vào thùng thủy tinh tương ứng với kích thước của mẫu cá hay thủy sinh khác như chúng đang vẫy vùng, bơi lội trong sông nước tự nhiên.
Với nhiều bạn trẻ, có rất nhiều loài thủy sinh lần đầu họ nhìn thấy (Ảnh: Phan Thượng/sgtt. Theo Khiết An – Phan Thượng/sgtt. “Của để dành” cho mai sau Triển lãm giới thiệu đến công chúng bộ sưu tập 1.
Rút cuộc, xây dựng “hồ sơ lý lịch” cho từng mẫu với đầy đủ thông báo khoa học như tên loài, nơi phân bổ, cân nặng, giá trị, cho đến kỹ thuật nuôi trồng… để người tham quan biết. 600 km², là hệ thống sông độc nhất vô nhị của Việt Nam có nguồn cội nội sinh, nghĩa là sông bắt nguồn từ trong nước, chảy qua địa bàn nhiều tỉnh, thành thị và đổ ra lãnh hải Việt Nam.
Nhiều năm trở lại đây, hệ thống sông này bị tác động mạnh từ quá trình phát triển công nghiệp, thủy điện… dẫn đến nguồn thủy sinh bị suy giảm nghiêm trọng, nhiều loài cá đặc hữu ở đây đứng bên bờ tuyệt diệt.
Ông Lưu Văn Du, giám đốc bảo tàng Đồng Nai cho biết hệ thống sông Đồng Nai có khoảng 300 loài cá, trong đó 17 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam. Công chúng có thể tận mắt nhìn thấy những mẫu động vật được ngâm tẩm trong dung dịch formalin với hình trạng mẫu vật được nhất thiết trên giá khung một cách rất thiên nhiên…”, ông Du nói. “Nếu trước đây trên sông Đồng Nai, ngư gia thường bắt gặp hải mã xám, ngựa xương, cá cóc đậm, các loài cá trèn, những loài thuộc họ cá lăng và cá chạch sông… thì nhiều năm trở lại đây, những loài đặc hữu này rất hiếm gặp”, ông Du dẫn chứng.
Để kéo dài tuổi thọ, các tiêu bản này phải được bảo quản trong phòng lạnh. Ghi nhận từ triển lãm cho thấy với những người lớn tuổi, tiêu bản xác ướp cá gợi họ nhớ lại thời xa xưa với những loài cá mà bây giờ hầu như thường còn gặp trong thiên nhiên: cá duồng, cá ét, cá đù, cá leo, cá chai… Còn với những bạn trẻ, triển lãm đem lại nhiều ham thích vì có rất nhiều loài thủy sinh lần trước nhất họ nhìn thấy.
091 tiêu bản cá thể đã xử lý hóa chất nhằm bảo tàng lâu dài của 84 loài thủy sản gồm cá, tôm, cua, hến, nhuyễn thể…; 50 ảnh tư liệu và 50 hiện vật là các loại ngư cụ khai phá, đánh bắt thủy sản… “Những tiêu bản mẫu được sắp xếp theo đặc trưng của từng loài và trong thể giống như đang bơi trong hồ, chứ không phải là những tiêu bản đã xử lý khô.
Hiện bảo tồn đã có danh sách 164 loại cá thuộc 27 bộ và 85 họ sống trong môi trường nước ngọt và nước lợ; 61 loài cá sống hoàn toàn trong nước ngọt tại lòng hồ Trị An; 93 loài sống trong nước mặn và nước lợ thuộc thủy vực xã Phước An, huyện Nhơn Trạch… Quy trình thực hiện lưu giữ như sau: trước hết là thu thập các mẫu cá, thủy sinh ở các vùng trong tỉnh, sau đó lấy mẫu đưa về phòng thử nghiệm xử lý, bảo quản theo đúng kỹ thuật.
Các mẫu cá khi thu thập phải đang ở tuổi trưởng thành và được bảo tàng nguyên lành, từ cái vây cho đến vẩy, mắt, răng… Kế tiếp, xử lý tiêu bản mẫu bằng cách chích thuốc và ướp phoocmôn formalin nguyên chất vào các vị trí đặc thù, những chỗ dễ gây thối rữa như miệng, mang, bụng… và được ngâm trong một hẩu lốn dung dịch để giữ thể trạng, tránh phân hủy.
Kẻ săn, người giữ Sông Đồng Nai có chiều dài 586km và lưu vực 38.
No comments:
Post a Comment